Yılbaşı filmleri genellikle sıcak çikolata, kar manzaraları ve aile kavuşmalarıyla ilgilidir. Ama bazen, yeni bir yıla girerken ihtiyacımız olan şey sıcaklık değil, “ateş”tir. Yani en azından ben öyle düşünüyorum. Düşündüğüm bir diğer şey de, kendinize ders çıkarmanız gereken filmlerin ille de Mubi’de yer alması, indie kategoride yer alması gerekmediği. Letterboxd kahramanlığına girişmenin alemi yok.
İşte tam bu noktada, Marvel evreninin belki de en yanlış anlaşılan ama en derinlikli ve sevdiğim filmlerinden Iron Man 3 devreye giriyor.
Bu filmi sadece bir aksiyon filmi olarak görüyorsanız, çok şey kaçırıyorsunuz. Iron Man 3, aslında ışıltılı bir süper kahraman filmi kılığında, mükemmel bir psikolojik “yeniden doğuş” hikayesi. Yıllar önce sinemada izlediğimde diğer tüm fanlarla birlikte nefret etmiştim. Ama yıllar sonra, benzer bir konumdayken izleyince benim için anlam kazanan bir film oldu.
Peki neden Iron Man 3, kusursuz bir yılbaşı filmi?
1. “Adam Zırhı Yapar, Zırh Adamı Değil”
Filmin büyük bir kısmında Tony Stark’ı o meşhur zırhın içinde görmeyiz. Onu evsiz, panik atak geçiren, donmuş bir Tennessee kasabasında, elinde nalburdan aldığı aletlerle bir şeyler tamir etmeye çalışan kırık bir insan olarak izleriz. Senaristler bize şunu söyler: Tony’nin gücü, ark reaktörü değil; beyni ve direncidir.
Yeni bir yıla girerken kendimize sormamız gereken soru tam olarak bu: Unvanlarımız, kıyafetlerimiz, statümüz elimizden alınsa, geriye kim kalır? Tony bize, asıl gücün o “çıplak” kaldığımız anda ortaya çıktığını gösteriyor.
2. Küllerinden Doğmak
Tony, filmin başında Malibu’daki o mükemmel evini, laboratuvarını ve koleksiyonunu kaybeder. Her şey okyanusun dibini boylar. Ama bu yıkım, onun sonu değil, başlangıcıdır. Sıfırdan başlamak… Bu konsept, yeni yıl kararlarının en sert ve gerçekçi halidir.
Bazen ilerlemek için sahip olduğun en güvenli kaleyi (Tony’nin evi/zırhları) kendi ellerinle yıkman ya da yıkılmasına izin vermen gerekir. Tony’nin o enkazdan çıkıp, sadece zekasıyla bir orduyu alt etmesi, “dibe vuruş”un aslında en sağlam zemin olduğunu kanıtlar. Hatta filmde karşı tarafın da söylediği gibi, “çaresizlik en büyük hediye.”
3. Erteleme Sanatı ve “Yumurta Kapıya Dayanana Kadar” Beklemek
Tony Stark bir dahi olabilir ama o da bizden biri: Kronik bir erteleyici. Film boyunca uykusuzluk çekiyor, anksiyete krizleri geçiriyor ama asıl sorunu çözmek yerine ne yapıyor? Kendini garaja kapatıp obsesif bir şekilde zırh (Mark 42) üretiyor. Sorunlarıyla yüzleşmek yerine, durmadan çalışarak onları uyuşturuyor.
Ta ki Happy hastanelik olana ve evine füzeler yağana kadar… Tony, felaket kapısını çalmadan (veya evini okyanusa gömmeden) önlem almıyor. Bu madde, bize atılan en sert tokat: Hayatınızdaki çatlakları, tavan başınıza çökmeden onarın. Ertelediğiniz o konuşma, yüzleşmediğiniz o travma, gitmediğiniz o doktor kontrolü… Tony gibi yumurta kapıya dayanana kadar beklemeyin. Zırhlarınızla oyalanmayı bırakın ve asıl sorunu çözün.
4. “İblislerimizi Kendimiz Yaratırız”
Filmin o ikonik açılış cümlesi ve Bern’deki 1999 Yılbaşı Partisi sahnesi… Her şey aslında bir yılbaşı gecesi yapılan o hatayla başladı. Tony, o gece kibrine yenik düşüp Aldrich Killian’ı bir çatı katında beklettiğinde, aslında yıllar sonra karşısına çıkacak olan “canavarı” kendi elleriyle yaratmış oldu.
Bu, sadece bir film repliği değil, evrensel bir karma yasasıdır. Bugün görmezden geldiklerimiz, yarınımızın kötü adamları olarak geri döner. Yeni bir yıla girerken kendimize şu dürüst soruyu sormalıyız: Hangi ihmallerim, hangi kabalıklarım veya hangi yarım bıraktığım işler gelecekte beni avlayacak? Geçmişin hayaletleriyle barışmadan geleceğe temiz bir sayfa açamazsınız. Tony Stark bunu en zor yoldan öğrendi, siz öğrenmeyin.
5. “Clean Slate” Protokolü: Gerçek Bir Yılbaşı Ritüeli
Filmin finalinde Tony, Noel hediyesi olarak Pepper’a (ve aslında kendisine) “Clean Slate” (Temiz Sayfa) protokolünü hediye eder. Tüm o zırhları, yılları, takıntıları ve geçmişin ağırlığını havai fişek gibi patlatır.
Bu sahne, sinema tarihinin en pahalı ve en anlamlı “vazgeçiş”lerinden biridir. Yeni yıla girerken eski benliğinizi, sizi tutan travmaları ve “güvenli alanlarınızı” patlatıp yok ettiğinizi hayal edin.
Sonuç Olarak: Iron Man 3, süslerin altında yatan gerçek yılbaşı ruhu: Değişim ve yeniden doğuş. Eğer bu yılbaşında kendinize bir iyilik yapmak istiyorsanız, bu filmi açın. Ve Tony Stark’ın filmin sonunda dediği o ikonik sözü hatırlayın:
“Evimi alabilirsin, numaralarımı ve oyuncaklarımı alabilirsin ama tek bir şeyi alamazsın: Ben Iron Man’im.”
Eh ben de her zaman Multibabydoll’üm.
Siz nesiniz? Bu yıl, bunu keşfetme yılınız olsun.
